— Writing

Articles.

AI for business, in plain language.

In Polish and English — case studies, RAG, data and automation, with the engineering underneath. Each piece has an EN version (language toggle inside).

11 artykułów

Grafika: punkt zerowy, od którego rozchodzą się dwie ścieżki — granat i błękit na kremie
esej·październik 2026·9 min

Data zero: skąd się wzięły dwa różne światy po obu stronach Atlantyku

Ameryka nie zrozumie Europy, Europa nie zrozumie Ameryki, a młodzi Polacy nie rozumieją rodziców — dopóki nie znajdziesz daty, od której każdy z tych światów wystartował.

#esej
Grafika: pozioma linia majątku i atakujące strzałki — granat i błękit na kremie
esej·październik 2026·8 min

Obrona majątku

Pierwszy udokumentowany insider trading w historii miał miejsce przy okazji ustawy Solona. Tysiąclecie obrony majątku: od594 p.n.e. do prawników na Kajmanach.

#esej
Grafika: szczyt piramidy z jednym punktem władzy — granatowy line-art na kremie
esej·październik 2026·10 min

Oligarchia: struktura władzy bogactwa od Solona do Zucmana

Od Solona do Zucmana: jak władza bogactwa przetrwała 2 500 lat demokracji. Winters, Gilens-Page, Saez-Zucman — esej źródłowy z liczbami, źródłami i datami.

#esej
Grafika: wieś (domy) po lewej, imperium (wieżowce) po prawej — granatowy line-art na kremie
esej·październik 2026·5 min

Wioska i Imperium

Lot z Warszawy do Now Jorku kosztował 1 320 złotych w jedną stronę, jeśli kupi się bilet w środę o 14:10. O tym, jak dwa kontynenty przestały się rozumieć — i czego nie da się przetłumaczyć w drugą stronę.

#esej
Grafika: schody wiedzy z wznoszącą się krzywą — granat i błękit na kremie
edukacja·październik 2026·9 min

Sztuczna inteligencja od zera po 40. — jak zacząć naukę AI bez doświadczenia technicznego

Plan startu w AI dla osób po 40., które używają komputera, ale nie używają AI. Pięć realnych barier, pierwszy tydzień po 15 minut dziennie i czerwona lista bezpieczeństwa.

#tutorial
Agent dokumentowy, który sam planuje, czego szukać i co czytać (ReAct) — MJ.OLDAK
case-study·czerwiec 2026·7 min

Agent dokumentowy, który sam planuje, czego szukać i co czytać (ReAct)

Zwykły RAG szuka raz i odpowiada. agent-flow działa w pętli myśl→narzędzie→obserwacja: sam decyduje, czego szukać i co przeczytać dalej, a każde twierdzenie w raporcie ma cytat plik:linia. Plus bramka akceptacji dla człowieka.

#build#tutorial
BM25 kontra embeddingi: mała ławka, która pokazuje, że semantyka bywa krucha — MJ.OLDAK
case-study·czerwiec 2026·6 min

BM25 kontra embeddingi: mała ławka, która pokazuje, że semantyka bywa krucha

Embeddingi rozumieją znaczenie, więc zawsze wygrywają z wyszukiwaniem po słowach? Zbudowałem ławkę pomiarową, która pokazuje czarno na białym, że to nieprawda — i kiedy semantyka pada.

#build#tutorial
Co dane mówią o adopcji AI: Polska vs UE — pojedynek dwóch urzędów w SQL — MJ.OLDAK
case-study·czerwiec 2026·7 min

Co dane mówią o adopcji AI: Polska vs UE — pojedynek dwóch urzędów w SQL

Polska wdraża AI szybko, ale od tak niskiej bazy, że dystans do UE rośnie. Ręcznie pisany SQL uzgadnia ten sam wskaźnik między GUS a Eurostatem — JOIN, reconciliation, funkcje okna.

#build#tutorial
Czemu twój chatbot zmyśla (i co RAG ma z tym wspólnego) — MJ.OLDAK
edukacja·czerwiec 2026·5 min

Czemu twój chatbot zmyśla (i co RAG ma z tym wspólnego)

Chatbot nie kłamie — generuje najbardziej prawdopodobny tekst, a nie prawdę. Po ludzku o halucynacjach i o tym, jak RAG je ogranicza, doklejając źródła zanim model odpowie.

#tutorial
Zbudowałem wyszukiwarkę po dokumentach, która nie zmyśla — oto jak — MJ.OLDAK
case-study·czerwiec 2026·6 min

Zbudowałem wyszukiwarkę po dokumentach, która nie zmyśla — oto jak

RAG, który zamiast wymyślać odpowiedzi, pokazuje plik i linię, z której je wziął. Jak działa hybryda BM25 + embeddingi + RRF i dlaczego pojedyncza metoda zawodzi.

#build#tutorial
Od opisu procesu do gotowego pliku .bpmn — skill analityka w Claude Code — MJ.OLDAK
case-study·czerwiec 2026·6 min

Od opisu procesu do gotowego pliku .bpmn — skill analityka w Claude Code

Opisujesz proces słowami, dostajesz model AS-IS/TO-BE jako ASCII, reguły bramek, edge case'y i realny plik .bpmn z auto-layoutem, który otwiera się wprost w bpmn.io. Bez klikania współrzędnych XML.

#build#tutorial